Dòng thời gian mà bạn có thể chưa biết
Dòng Chảy Lịch Sử Song Hành
Việt Nam và Thế giới tại những thời điểm quyết định
~1000-500 TCN
Việt Nam: Đúc Trống Đồng Đông Sơn
Tại Đồng bằng sông Hồng, văn hóa Đông Sơn đạt đến đỉnh cao. Kỹ thuật đúc đồng tinh xảo, đặc biệt là trống đồng, thể hiện một xã hội có tổ chức cao, dựa trên nông nghiệp lúa nước và mạng lưới thương mại rộng khắp.
Cùng thời điểm
Thế giới đang làm gì?
- Hy Lạp: Các thành bang như Athens và Sparta hình thành, Thế vận hội Olympic đầu tiên được tổ chức (776 TCN).
- Trung Quốc: Nhà Chu giới thiệu khái niệm “Thiên mệnh” để hợp pháp hóa quyền lực.
- Châu Mỹ: Nền văn minh Olmec phát triển, tạc những chiếc đầu đá khổng lồ.
Năm 938 SCN
Việt Nam: Chiến thắng Bạch Đằng Giang
Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, kết thúc hơn 1000 năm Bắc thuộc và mở ra kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài cho dân tộc.
Cùng thời điểm
Thế giới đang làm gì?
- Châu Âu: Đang trong “Thời kỳ Tăm tối” (Trung Cổ Sơ kỳ), các vương quốc phong kiến phân mảnh, Viking đang cướp phá khắp nơi.
- Nhật Bản: Thời kỳ Heian, quyền lực tập trung trong tay các gia tộc quý tộc tại kinh đô, văn hóa cung đình phát triển rực rỡ nhưng quyền lực quân sự chưa định hình.
- Trung Đông: Thời kỳ Hoàng kim của Hồi giáo bước vào giai đoạn sau, các triều đại địa phương bắt đầu trỗi dậy.
1070 & 1076 SCN
Việt Nam: Xây dựng Văn Miếu – Quốc Tử Giám
Nhà Lý cho xây dựng Văn Miếu (1070) và Quốc Tử Giám (1076), trường đại học đầu tiên của Việt Nam, đặt nền móng cho nền giáo dục khoa cử Nho học.
Cùng thời điểm
Thế giới đang làm gì?
- Châu Âu: Đại học Oxford bắt đầu giảng dạy (~1096). Cuộc Thập tự chinh lần thứ nhất sắp diễn ra (1096-1099).
- Đông Nam Á: Đế chế Khmer bắt đầu xây dựng Angkor Wat khoảng 50 năm sau đó (đầu thế kỷ 12).
- Châu Mỹ: Nền văn minh Aztec phải hơn 200 năm sau mới nổi lên ở Thung lũng Mexico (thế kỷ 14-15).
~1100 – 1258 SCN
Việt Nam: Củng cố Quốc gia & Chuyển giao Quyền lực
Nhà Lý củng cố nền kinh tế với việc xây dựng hệ thống đê điều sông Hồng quy mô lớn. Quyền lực chuyển giao một cách hòa bình từ nhà Lý sang nhà Trần (1225), đặt nền móng cho một triều đại võ công hiển hách.
Cùng thời điểm
Thế giới đang làm gì?
- Châu Âu: Thời kỳ Thập tự chinh lên cao trào. Vua Anh ký Đại Hiến chương Magna Carta (1215), hạn chế quyền lực hoàng gia.
- Trung Đông: Vương triều Ayyubid của Saladin tái chiếm Jerusalem từ quân Thập tự chinh (1187). Caliphate Abbasid ở Baghdad suy yếu.
- Trung Quốc: Nhà Tống đang ở đỉnh cao về công nghệ nhưng phải đối mặt với áp lực quân sự từ phương Bắc.
1285 – 1288 SCN
Việt Nam: Đánh bại quân Mông-Nguyên
Dưới sự chỉ huy của Trần Hưng Đạo, quân dân nhà Trần đã 2 lần đánh bại đội quân Mông-Nguyên hùng mạnh, một trong những thành tựu quân sự vĩ đại nhất lịch sử thế giới.
Cùng thời điểm
Thế giới đang làm gì?
- Trung Quốc: Bị cai trị bởi nhà Nguyên (Mông Cổ) của Hốt Tất Liệt.
- Nhật Bản: Vừa đẩy lùi cuộc xâm lược của Mông Cổ nhờ “thần phong” (1274, 1281).
- Châu Âu: Marco Polo đang thực hiện hành trình của mình trên Con đường Tơ lụa.
~1428 – 1700 SCN
Việt Nam: Nhà Lê Sơ & Thời kỳ Chia cắt
Sau khi đánh đuổi quân Minh, Lê Lợi lập ra nhà Lê. Triều đại đạt đỉnh cao dưới thời vua Lê Thánh Tông (1460-1497) với bộ luật Hồng Đức. Sau đó, đất nước rơi vào cảnh chia cắt Trịnh-Nguyễn kéo dài.
Cùng thời điểm
Thế giới đang làm gì?
- Châu Âu: Thời Phục Hưng, phát minh máy in của Gutenberg (~1440), Columbus tìm ra châu Mỹ (1492), khởi đầu Cách mạng Khoa học.
- Trung Đông: Đế chế Ottoman chiếm Constantinople (1453), kết thúc Đế chế Byzantine.
- Trung Quốc: Nhà Minh cử Trịnh Hòa thực hiện các chuyến hải hành lớn (1405-1433), sau đó là sự trỗi dậy của nhà Thanh (từ 1644).
~1771 – 1789 SCN
Việt Nam: Khởi nghĩa Tây Sơn
Anh em nhà Tây Sơn lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân vĩ đại, lật đổ cả chúa Trịnh và chúa Nguyễn, đánh tan quân Xiêm và Mãn Thanh, thống nhất đất nước trong thời gian ngắn.
Cùng thời điểm
Kỷ nguyên của các Nhà cai trị và Cách mạng
- Trung Quốc: Hoàng đế Càn Long (Nhà Thanh) trị vì (1735-1796), đánh dấu đỉnh cao thịnh vượng cuối cùng.
- Châu Âu:
- Pháp: Vua Louis XVI trị vì (1774-1792), Cách mạng Pháp bùng nổ (1789).
- Anh: Vua George III trị vì (1760-1820). James Watt cải tiến máy hơi nước (~1765), khởi đầu Cách mạng Công nghiệp.
- Châu Mỹ: George Washington lãnh đạo Cách mạng Mỹ (1775-1783) và trở thành Tổng thống đầu tiên (nhậm chức 1789).